Dok hodate sarajevskim ulicama, nemoguće je ne osjetiti taj teški, a istovremeno nevjerovatno šarmantni duh prošlosti. Grad koji je proživio najstrašnije zime pod opsadom i čije fasada još uvijek nose ožiljke rata, ipak je zadržao onaj prepoznatljivi jugoslovenski šmek.
Onaj jedinstveni. Sastavljen od mirisa kuvane kafe, neprevaziđenog lokalnog humora, sjećanja na Olimpijske igre – na period kada je ovaj grad bio sportski, ali i kulturni centar nekadašnje velike države.
U Sarajevu je najteže biti legenda među legendama. Ovdje su rasli vizionari, sportski šampioni, muzički čarobnjaci, ljudi koji su mijenjali istoriju…Ima ih toliko da je nezahvalno krenuti u nabrajanje, ali u samom vrhu te sarajevske piramide bez sumnje stoji jedno ime – Edin Džeko.
Ne govori to samo karijera, golovi, skoro dvije decenije staža u reprezentaciji, čak 152 nastupa i 73 pogotka, pehari u Njemačkoj, Italiji i Engleskoj, već onaj filter kroz koji svi moramo da prođemo, a on je najnezahvalniji – to govori ulica.
02. oktobar 2026. godine, dan je kada se čuveni golgeter opraštao od reprezentativnog dresa, a čitav grad pulsirao je u tom tonusu. Na ulicama nadrealan prizor: penzioneri koji sa rukama na leđima lagano šetaju Titovom ulicom i djeca koja trče po parkovima, svi nose isti dres. Plavo-žuti, (ili bijeli) sa prepoznatljivim prezimenom na leđima.
Najemotivnija slika dočekala nas je u samom centru grada. Iznad Vječne vatre, spomenika vojnim i civilnim žrtvama Drugog svjetskog rata, vijorio se ogroman dres Edina Džeka. Simbolika je bila toliko snažna da je čak i turistima sa “Dalekog istoka” budila pažnju i želju da kroz fotoaparat sačuvaju uspomenu na nešto veliko – dres vječitog kapitena iznad Vječne vatre. Takvo poštovanje ne možete kupiti statistikom, morate biti čovjek i po. To vrijedi više od Premijer lige, Bundeslige, italijanskog Kupa, finala Lige šampiona…
Samo nekoliko stotina metara dalje, na čuvenoj Baščaršiji, tradicija duga decenijama takođe se poklonila svom heroju. U prepoznatljivim sarajevskim ćevabdžinicama – presedan! Umjesto standardne, opjevane “desetke”, tih dana služilo se – jedanaest ćevapa. Zbog Džeka. Ponosa nacije. E, to je taj sarajevski šmek – genijalnost.
Put nas dalje vodi izvan Sarajeva, pravo u Zenicu – tvrđavu bosanskohercegovačkog fudbala. “Čelični grad” je uveliko vrvio od navijača koji su se sjatili oko Bilinog polja i to iz raznih krajeva svijeta. U veliku dijasporu Bosne i Hercegovine mogli smo da se uvjerimo tokom Svjetskog prvenstva, a sada su u srcu države došli ljudi iz Njemačke i Švedske samo da bi svjedočili posljednjem plesu svog najboljeg fudbalera.
U Zenici se osjećalo ono za čime mi vapimo, a u komšiluku je građeno godinama i krunisano odlaskom na dva velika takmičenja – kult reprezentacije. To je publika koja ne mjeri broj pretrčanih kilometara, tačnih dodavanja, način driblinga i formacijsku postavu, to su ljudi koji vole svoju reprezentaciji i svoju državu zato što je njihova. Vole je čistom emocijom, ponosom, srcem, znojem, baš onim stavom koji krasi i njihovog lidera – Edina, rekli bi Bosanci, Džeku.
Edin je stavio tačku, ali sve što je pisao u almanasima bosnohercegovačkog fudbala ostaće zauvijek uklesano. I, ono što je sa sportske strane najvažnije za popularne Zmajeva, ostalo je još mnogo prostora za nova poglavlja – Tarik Muharemović, Kerim Alajbegović i Esmir Bajraktarević stajali su pored svog senseija od kojeg su imali priliku da uče kako se postaje heroj i legenda.
